Rok 2026 przyniósł istotne zmiany w systemie zamówień publicznych w Polsce. Nowe regulacje wynikają zarówno z aktualizacji progów unijnych obowiązujących w latach 2026–2027, jak i z nowelizacji przepisów krajowych regulujących udzielanie zamówień publicznych. Zmiany te mają bezpośredni wpływ na sposób prowadzenia postępowań przez zamawiających, a także na warunki uczestnictwa wykonawców w rynku zamówień publicznych.
Celem wprowadzonych zmian jest przede wszystkim zwiększenie efektywności systemu zamówień publicznych, ograniczenie nadmiernych obciążeń administracyjnych przy zamówieniach o mniejszej wartości oraz dalsza profesjonalizacja rynku zamówień publicznych. W praktyce oznacza to jednocześnie uproszczenie niektórych procedur oraz wprowadzenie nowych narzędzi mających zwiększyć przejrzystość i konkurencyjność postępowań.
Podwyższenie progu stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych
Najbardziej odczuwalną zmianą dla wielu zamawiających jest podwyższenie krajowego progu stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Zgodnie z nowymi przepisami próg ten wynosi obecnie 170 000 zł netto, podczas gdy wcześniej wynosił 130 000 zł netto.
Oznacza to, że zamówienia o wartości niższej niż 170 000 zł nie podlegają obowiązkowi stosowania procedur przewidzianych w ustawie Prawo zamówień publicznych. W takich przypadkach zamawiający często stosują własne regulaminy udzielania zamówień o wartości poniżej progów ustawowych.
Zmiana ta ma istotne znaczenie praktyczne. W wielu jednostkach sektora finansów publicznych drobne zakupy, takie jak usługi doradcze, zakup sprzętu czy niewielkie prace remontowe, nie będą już wymagały prowadzenia sformalizowanego postępowania przetargowego ani publikacji ogłoszeń w Biuletynie Zamówień Publicznych.
Podwyższenie progu stosowania ustawy nie oznacza jednak całkowitej dowolności w udzielaniu zamówień. Zamawiający nadal są zobowiązani do przestrzegania zasad wynikających z przepisów o finansach publicznych, w szczególności zasady gospodarności, przejrzystości i uczciwej konkurencji.
Podwyższenie progów unijnych w zamówieniach publicznych na lata 2026-2027
Jednym z podstawowych elementów systemu zamówień publicznych są progi unijne, które określają moment, od którego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego musi być prowadzone według procedur wynikających z dyrektyw unijnych oraz publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe wartości progów unijnych. W przypadku zamówień na roboty budowlane próg wynosi obecnie 5 404 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 23 291 240 zł. W przypadku udzielania zamówień klasycznych na dostawy i usługi lub organizowania konkursów przez zamawiających publicznych będących instytucjami administracji centralnej – próg wynosi 140 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 603 400 zł. W przypadku udzielania zamówień klasycznych na dostawy i usługi lub organizowania konkursów przez zamawiających publicznych będących instytucjami zamawiającymi poniżej szczebla centralnego – próg wynosi 216 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 930 960 zł.
Dla usług społecznych i innych szczególnych usług próg został określony na poziomie 750 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 3 232 500 zł.
Aktualizacja progów ma charakter cykliczny i wynika z przepisów prawa Unii Europejskiej. Komisja Europejska dokonuje ich przeliczenia co dwa lata, uwzględniając zmiany kursów walut oraz sytuację gospodarczą w państwach członkowskich. W praktyce nowe progi wpływają na zakres postępowań objętych procedurami unijnymi oraz na obowiązek publikacji ogłoszeń w systemie TED.
Mimo podwyższenia krajowego progu stosowania ustawy Pzp, wskazane wcześniej progi unijne wyrażone w euro zostały obniżone. W rezultacie procedury przewidziane dla zamówień o charakterze unijnym mogą obejmować kontrakty o nieco niższej wartości niż dotychczas. Oznacza to, że wykonawcy powinni jeszcze uważniej monitorować oficjalne publikatory Unii Europejskiej.
Rozprawy zdalne oraz zmiany w zakresie postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą (KIO)
Kolejnym kierunkiem zmian jest dalsza cyfryzacja systemu zamówień publicznych. Dotyczy to w szczególności postępowań odwoławczych prowadzonych przed KIO. Wprowadzono możliwość przeprowadzania rozpraw w formie zdalnej, co ma przyczynić się do usprawnienia postępowań oraz ograniczenia kosztów udziału w rozprawach.
Zmiany dotyczą także przebiegu postępowania dowodowego przed KIO. W większym stopniu akcentuje się koncentrację materiału dowodowego na etapie wniesienia odwołania oraz odpowiedzi na odwołanie, co czyni regulacje te zbliżonymi do tych przewidzianych w postępowaniu gospodarczym KPC. W praktyce oznacza to, że strony powinny przedstawiać wszystkie istotne twierdzenia oraz dowody już na wczesnym etapie postępowania, ponieważ późniejsze ich zgłaszanie może zostać uznane za spóźnione. Celem tego rozwiązania jest skrócenie czasu rozpoznawania spraw oraz ograniczenie przewlekłości postępowań odwoławczych.
Nowelizacja przepisów wprowadza również zmiany dotyczące doręczeń oraz komunikacji procesowej między stronami postępowania. Coraz większą rolę odgrywają w tym zakresie środki komunikacji elektronicznej, które umożliwiają szybkie przekazywanie pism procesowych oraz dokumentów pomiędzy stronami i KIO.
Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych
Istotną zmianą jest wprowadzenie instytucji certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Mechanizm ten ma na celu uproszczenie procedury weryfikacji spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz ograniczenie liczby dokumentów składanych przez wykonawców w kolejnych postępowaniach przetargowych.
Certyfikat ma potwierdzać spełnianie przez wykonawcę określonych warunków dotyczących zdolności technicznej i zawodowej, sytuacji ekonomicznej oraz braku podstaw wykluczenia z postępowania. W praktyce przedsiębiorca posiadający certyfikat będzie mógł posługiwać się nim w wielu postępowaniach zamiast każdorazowo przedstawiać pełną dokumentację potwierdzającą spełnianie warunków udziału.
Wprowadzenie certyfikacji ma przyczynić się do profesjonalizacji rynku zamówień publicznych oraz zmniejszenia obciążeń administracyjnych zarówno po stronie wykonawców, jak i zamawiających.
Analiza potrzeb i wymagań jako element planowania zamówień
Zmiany w przepisach dotyczą również etapu poprzedzającego wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Coraz większe znaczenie w systemie zamówień publicznych ma analiza potrzeb i wymagań, która stanowi element przygotowania postępowania.
Celem tej instytucji jest umożliwienie zamawiającemu dokonania oceny zasadności planowanego zamówienia oraz wyboru najbardziej efektywnego sposobu jego realizacji. Analiza powinna obejmować w szczególności ocenę wpływu zamówienia na konkurencję na rynku, a także weryfikację możliwości zastosowania rozwiązań alternatywnych lub innowacyjnych.
W praktyce oznacza to, że zamawiający powinni w większym stopniu niż dotychczas planować swoje działania zakupowe w sposób strategiczny, uwzględniając nie tylko bieżące potrzeby organizacji, lecz także sytuację na rynku wykonawców.
Podsumowanie
Nowe regulacje dotyczą postępowań wszczętych po 1 stycznia 2026 r. Postępowania rozpoczęte przed tą datą są prowadzone według dotychczasowych przepisów, w tym z zastosowaniem poprzedniego progu stosowania ustawy wynoszącego 130 000 zł.
W praktyce oznacza to, że przez pewien czas funkcjonować będą równolegle postępowania prowadzone według dwóch różnych reżimów prawnych.
Jeżeli potrzebują Państwo wsparcia w zakresie prawa zamówień publicznych, zapraszam do kontaktu z Kancelarią. Oferuję pomoc zarówno na etapie przygotowania i prowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, jak i w postępowaniach odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą oraz w postępowaniach sądowych dotyczących zamówień publicznych.
Masz pytania dotyczące zamówień publicznych?
Jeśli potrzebujesz wsparcia lub chcesz omówić swoją sytuację, zapraszam do kontaktu.